ORANJESTAD — Aruba Conservation Foundation (ACF) ta comparti e preocupacion di Aruba Birdlife Conservation (ABC) tocante impacto di UTV y ATV riba naturalesa, pero ta rechasa cu Corte mester obliga un ceramento completo inmediato sin e decisionnan legal y investigacion necesario. Esaki tabata e posicion cu abogado mr. Zuhaila Arends-Marchena a presenta diahuebs durante e tratamento di e caso den corte. “ACF y ABC (Aruba Birdlife Conservation) tin e mesun meta: proteccion di naturalesa. E diferencia ta den e forma di logra esaki,” e abogado a declara. Segun Arends-Marchena, ACF no ta defende acceso motorisa sin limite. E fundacion kier un proceso cu ta combina proteccion efectivo, investigacion specifico di e area y decisionnan cu por sostene legalmente.
APROBACION DI MINISTER TA NECESARIO
E abogado a splica cu e controversia cu ta resta contra ACF ta concentra riba Saliña Druif, despues cu ABC a retira e exigencia relaciona cu California Dunes, caminda e delimitacion ya a wordo realisa. Segun e interpretacion legal di ACF, e administrador por limita of prohibi acceso na partinan di e reserva, pero mester logra un acuerdo cu e minister prome cu ehecuta e decision. Si ta trata di un caminda publico, ta necesario tambe consulta cu DOW y Cuerpo Policial Aruba. “Esun cu ta salta e minister, ta salta e ley,” Arends-Marchena a declara. El a argumenta cu ABC, cu su demanda, ta pidi huez pa reemplasa e aprobacion di minister cu un orden hudicial Segun ACF, esaki lo elimina un garantia cu e legislador a incorpora precisamente pa considera e balance entre naturalesa y recreacion.
INVESTIGACION SPECIFICO TA FALTA
Arends-Marchena a reconoce cu UTV y ATV por causa daño na suelo, vegetacion y fauna. Sinembargo, segun e, pa obliga e ceramento completo di e ruta involucra, mester tin mas informacion tocante cantidad di vehiculo, frecuencia di paso, ubicacion di areanan vulnerabel y e impacto concreto di e trafico. “Cuanto vehiculo ta pasa aki pa dia, actualmente ningun hende sa,” el a declara, señalando cu no tin un ‘contador di trafico’ disponibel pa e ruta. Segun ACF, e estudionan general tocante daño di actividad off-road ta duna base pa regula uso prehudicial, pero no ta suficiente, riba nan mes, pa obliga inmediatamente e medida mas drastico. E abogado a haci tambe un distincion cu e caso anterior di Parke Arikok. Segun e, e circunstancianan di uso, e cantidad di trafico y e marco legal no ta identico, y p’esey e conclusionnan di e caso ey no por wordo aplica automaticamente na Saliña Druif.
RUTA TIN OTRO FUNCIONNAN TAMBE
Segun e defensa, e ruta ta conecta dos area cu no ta reserva natural y tin importancia pa servicionan di emergencia, control di frontera y combati criminalidad. Un ceramento fisico completo por afecta doñonan y usadornan di parcelanan tambe pega eynan, personal cu mester atende instalacionnan y actividadnan di proteccion di naturalesa. Arends-Marchena a agrega cu ainda mester determina si e ruta ta un caminda publico. Segun ACF, esaki ta relevante pa establece ken tin e competencia pa administra y limita acceso.
El a cuestiona tambe e efectividad di piedranan grandi como solucion unico, señalando cu barreranan coloca anteriormente a wordo movi. Ademas, segun e, un blokeo por pusha trafico pa otro sitionan vulnerabel.
ACF TA PROPONE MEDIDANAN DEN FASE
Den luga di un ceramento automatico, ACF ta propone pa determina prome cuanto trafico tin, caminda e puntonan sensitivo ta y ki periodo ta importante pa broeimento di parha. Despues por aplica medidanan dirigi, incluyendo prohibicion pa sali for di caminda, limitacion di velocidad y restriccionnan durante temporada di broeimento. Si e medidanan ey no ta suficiente, un ceramento parcial of completo por wordo considera, manteniendo acceso pa servicionan di emergencia. “Rechaso di e demanda no ta nifica cu naturalesa ta keda sin proteccion,” e abogado a declara. Segun e, esaki ta permiti ACF y Land cumpli cu nan tarea siguiendo e procedimiento cu ley ta prescribe.
MULTA POR PONE ACF NA RIESGO
ACF a obheciona tambe e suma di e multa solicita: e suma cu lo mester wordo paga si un orden di Corte no wordo cumpli. Segun Arends-Marchena, e exigencia financiero ta desproporciona pa un organisacion di proteccion di naturalesa no ta busca ganashi, y por pone su proyectonan y continuidad na riesgo. “Un dwangsom ta un estimulo pa cumpli, no un castigo,” el a declara. ACF a pidi Corte pa rechasa e demanda y e multanan solicita. Si huez toch ordena medidanan, e fundacion kier pa nan wordo defini precisamente pa ubicacion, accion y duracion, cu un multa limita y proporcional.
Na final, Arends-Marchena a enfatisa cu ACF ta comparti e posicion cu uso di UTV y ATV den e areanan aki, conforme su maneho y den acuerdo cu minister, eventualmente mester stop. Pero, segun e, esaki no ta nifica cu ACF por wordo obliga awor pa cera e ruta sin e aprobacion y investigacion necesario.