ORANJESTAD – Een gebrek aan officiële informatie tijdens een mogelijke calamiteit kan net zo gevaarlijk zijn als onjuiste informatie. De beslissing van Meteo Aruba om aardbevingen onder magnitude 4 niet te melden — en kennelijk alleen gebeurtenissen van magnitude 5 of hoger te publiceren — creëert een gevaarlijk informatievacuüm, zeker in een land dat voor tsunamiwaarschuwingen en zwaar weer afhankelijk is van dezelfde dienst.
Deze week verklaarde een meteoroloog van Meteo Aruba in een interview met 24ora.com dat Aruba, in tegenstelling tot andere landen, op basis van een protocol aardbevingen van magnitude 4 of lager niet meldt.
ONMIDDELLIJKE VRAAG
Dat protocol roept direct een vraag op: wat gebeurt er met aardbevingen tussen magnitude 4,0 en 4,9? Nog belangrijker: waarom zou magnitude het enige criterium zijn? Een ondiepe aardbeving dicht bij Aruba kan sterk worden gevoeld, ook als de magnitude onder 4 ligt, terwijl een aardbeving van magnitude 5 die diep en ver weg plaatsvindt mogelijk nauwelijks effect heeft op het eiland.
HOE ANDERE LANDEN RAPPORTEREN
Andere landen behandelen niet elke kleine aardbeving als een noodsituatie, maar kiezen ook niet voor stilte. Puerto Rico publiceert bijvoorbeeld informatie over gebeurtenissen onder magnitude 3, inclusief locatie, diepte, gevoelde intensiteit en eventueel tsunamirisico. Ook Nieuw-Zeeland registreert en publiceert kleine aardbevingen en classificeert de beweging als onmerkbaar, zwak, licht of sterk. Zo wordt de bevolking geïnformeerd zonder onnodige paniek te veroorzaken.
HET ONDERSCHEID DAT METEO ARUBA MOET MAKEN
Het onderscheid dat Meteo Aruba zou moeten maken, is dat tussen informatie en alarm. Niet elke aardbeving verdient een urgente waarschuwing, maar een beving die op Aruba wordt gevoeld, verdient wel een korte officiële bevestiging: waar deze plaatsvond, wat de magnitude was, of er risico bestaat en of de bevolking actie moet ondernemen.
ZORGWEKKENDE STILTE
De huidige stilte is des te zorgwekkender gezien de geschiedenis van publieke kritiek op Meteo Aruba. De dienst wordt al jaren beschuldigd van te late reacties of het bagatelliseren van weersystemen die later ernstiger bleken te zijn. Dat betekent niet dat iedere voorspelling fout was, maar het laat wel zien dat het publieke vertrouwen al kwetsbaar is.
Wanneer een burger de grond voelt bewegen en sneller informatie vindt via internationale bronnen of sociale media dan via de lokale autoriteit, vullen geruchten het vacuüm. Een deel van de bevolking raakt onnodig ongerust, terwijl een ander deel het vertrouwen verliest en uiteindelijk mogelijk een echte waarschuwing negeert.
Aruba is een eiland waar vrijwel de gehele bevolking en een groot deel van de infrastructuur dicht bij de kust geconcentreerd zijn. Bovendien fungeert Meteo Aruba als het Nationaal Tsunamiwaarschuwingscentrum. De verantwoordelijkheid van de dienst gaat daarom veel verder dan alleen het publiceren van weersverwachtingen.
ORKAANSEIZOEN
Vooral tijdens het orkaanseizoen moet Aruba kunnen rekenen op een dienst die vroeg informeert, onzekerheden uitlegt en op vaste momenten updates geeft. Melden dat een systeem nog geen gevaar vormt maar wel wordt gevolgd, veroorzaakt geen paniek; het is verantwoord risicobeheer.
Meteo Aruba zou zijn volledige protocollen moeten publiceren, duidelijkheid moeten geven over aardbevingen tussen magnitude 4 en 5 en verschillende communicatieniveaus moeten invoeren: registratie, informatie en waarschuwing. Niet iedere gebeurtenis is een noodsituatie, maar geen enkele autoriteit zou de bevolking in het duister mogen laten wanneer de openbare veiligheid op het spel staat.
Het echte gevaar is niet alleen de aardbeving of het tropische systeem. Het is het moment waarop de bevolking niet weet wat er gebeurt, niet weet wie ze kan vertrouwen en afhankelijk wordt van geruchten om zichzelf te beschermen.