Scirbi pa Tito Laclé
E dos temblornan fuerte cu a sacudi Venezuela diaranson a pone un otro tema importante riba mesa na Aruba: Con lihe y con cla autoridadnan local mester comunica cu pueblo durante un emergencia. Specialmente den un tempo unda cu informacion digital internacional ta asina lihe. Y no mester culpa IA mesora den e caso aki. Laga mi splica pakico.
Mientras Gobierno di Bonaire a publica un comunicado oficial despues di e prome mensahe di Pacific Tsunami Warning Center (PTWC) casi inmediatamente, hopi habitante di Aruba a conoce di e posible amenaza pa medio di Google Earthquake Alerts, social media y medio internacional prome cu Gobierno a comunica oficialmente. Y a dura UN ORA prome cu servicio meteorologico di Aruba a anuncia algo, DESPUES cu Corsou y Bonaire a anuncia algo. Esaki a crea confusion, pasobra diferente fuente tabata comparti informacion diferente den e prome minuutonan despues di e terremotonan.
PTWC A MENCIONA ARUBA
Den su prome mensahe, PTWC — e organismo internacional cu Aruba ta uza como referencia oficial — a indica cu tabatin un posible amenaza di tsunami pa costa di Venezuela, Corsou, Bonaire y Aruba. E organismo a enfatisa cu cada gobierno nacional mester evalua e situacion y informa su poblacion segun su propio protocolonan. E tabata un Threat Message, esta un aviso di posible amenaza, y no un alerta definitivo di tsunami. Di otro banda, CMO a bisa cu ta IA ta esun culpable pa a manda mensahenan automatic, sin tene cuenta cu e temblornan a sosode riba tera y no den laman, pues cu no por a genera un tsunami. E realidad ta sinembargo, cu Bonaire a usa informacion official cu tabatin un tsunami, y no IA.
DOS REACCION DIFERENTE
Gobierno di Bonaire a publica un comunicado informando cu tabatin un posible amenaza, cu nan tabata den contacto cu KNMI y cu habitantenan mester sigui solamente informacion oficial. Pues atrobe, no IA.
Na Aruba, CMO posteriormente a splica cu e alerta cu hopi hende a ricibi tabata un notificacion automatico genera pa Google y cu, despues di evaluacion oficial, no tabatin peligro pa Aruba. Tambe a indica cu si realmente tabatin un amenaza, e sirenanan di emergencia lo wordo activa.
PREGUNTA CU TA KEDA
E situacion a habri un pregunta legitimo: si PTWC su prome mensahe tabata menciona Aruba como un pais cu por enfrenta un posible menaza, por lo menos temporalmente, pakico no a sali rapidamente un comunicado oficial pa confirma cu Gobierno tabata consciente di e situacion y ta analiza e caso?
Un comunicado simpel cu bisa cu autoridadnan tabata sigui e desaroyo y cu no tabatin motibo pa panico por a yuda reduci gran parti di e confusion. Despues CMO a admiti cu durante un ora nan tabata debati kico ta kico.
COMUNICACION RAPIDO TA ESENCIAL
Specialistanan den maneho di crisis ta considera cu den un emergencia, velocidad di comunicacion ta casi mes importante cu e informacion mes. Awendia noticia ta circula den seconde via Google, WhatsApp, Facebook y otro plataforma digital. Si informacion oficial tarda mucho mas cu e noticianan cu ya ta circulando, ciudadano naturalmente lo busca nan propio conclusion. Esaki no solamente por crea panico, sino tambe desconfianza.
UN LES PA FUTURO
Te awor no tin indicacion cu Aruba tabata den peligro inmediato durante e terremotonan na Venezuela. Sinembargo, e evento a pone un pregunta importante riba mesa: Den un mundo unda informacion ta move casi instantaneamente, mester adapta e protocolonan oficial di comunicacion pa e realidad digital?
Pasobra den un emergencia, no solamente e desastre natural ta pone un pais na prueba. E rapidez y claridad cu autoridadnan comunica cu su pueblo tambe por haci un diferencia importante. Menos mal cu na final, CMO a admiti cu nan tambe a siña un les.