Analyse: De regering moet Aruba schoonmaken, zeker. Maar ook ons zorgsysteem versterken

Door Tito Laclé

Sommige besluiten van de regering krijgen veel publieke aandacht, terwijl andere belangrijke problemen die rechtstreeks van invloed zijn op het welzijn en de veiligheid van onze samenleving een veel grotere urgentie verdienen. Een goed voorbeeld is de Nationale Schoonmaakdag van a.s. zaterdag. Dagelijks worden we overspoeld met berichten over wie eraan deelneemt en hoe de actie zal verlopen.

Begrijp me niet verkeerd. Een Nationale Schoonmaakdag is een positief initiatief. Aruba heeft een serieus afvalprobleem en er is een duidelijke noodzaak om onze gezamenlijke mentaliteit over het zorgen voor ons eiland te veranderen. Een samenleving die haar leefomgeving respecteert, beschermt ook haar toekomst. Het bevorderen van netheid, burgerparticipatie en gedeelde verantwoordelijkheid mag nooit worden onderschat. En ja, ook ik heb eerder kritiek geuit op de ernstige vervuiling van Aruba.

Goed bestuur wordt echter sterker wanneer zichtbare acties samengaan met structurele oplossingen. Een regering mag zich niet uitsluitend richten op de problemen die direct zichtbaar zijn, zoals zwerfafval langs de weg. Zij moet ook de minder zichtbare problemen aanpakken die veel grotere gevolgen kunnen hebben voor het leven en de waardigheid van mensen.

De kernvraag is niet of een Nationale Schoonmaakdag goed of slecht is. De vraag is: geven wij voldoende aandacht en prioriteit aan alle risico's die onze samenleving bedreigen? Denk daar eens rustig over na.

Mijn moeder zei altijd: als je iets doet, doe het dan goed. Doe het niet alleen om te kunnen zeggen dat je het hebt gedaan, maar zorg ervoor dat het werkelijk zijn doel bereikt. Datzelfde principe geldt hier voor de regering: iedere maatregel moet gepaard gaan met kwaliteit, continuïteit en verantwoordelijkheid.

Die zorg wordt duidelijk wanneer we kijken naar enkele recente gebeurtenissen binnen onze zorgsector.

Nog niet zo lang geleden werden we geconfronteerd met het tragische incident waarbij een kind werd vergeten in een voertuig van een kinderopvang. Gelukkig is het kind goed hersteld, maar het incident liet belangrijke vragen achter. Hoe kon dit gebeuren? Was het toezicht voldoende? Welke veranderingen zijn doorgevoerd om herhaling te voorkomen?

Nu worden we geconfronteerd met nieuwe zorgen over de ouderenzorg, waar sprake is van beschuldigingen van mogelijke nalatigheid en onvoldoende opgeleid personeel. Dat is niet slechts een administratieve kwestie. Het gaat om kwetsbare mensen die volledig afhankelijk zijn van anderen voor hun veiligheid, medicatie, voeding en waardigheid.

Op zichzelf lijken deze incidenten los te staan van elkaar, maar samen maken ze duidelijk dat er structurele zwakheden bestaan: onvoldoende toezicht, te veel onvoldoende opgeleid personeel, een gebrek aan duidelijke protocollen en onvoldoende daadkrachtig optreden en regelgeving van de overheid nadat de Inspectie Volksgezondheid Aruba haar reguliere inspecties heeft uitgevoerd. Het lijkt erop dat het systeem problemen niet voorkomt, maar pas reageert nadat de schade al is aangericht.

ZICHTBAARHEID EN VERANTWOORDELIJKHEID

De grootste uitdaging voor de regering zou niet moeten zijn om alleen een schoonmaakcampagne te organiseren. De uitdaging is om een evenwicht te bewaren tussen initiatieven die publieke betrokkenheid creëren en het structurele werk dat misschien minder zichtbaar is, maar minstens zo belangrijk is voor een veilige samenleving.

Een verantwoordelijke regering moet beide kunnen doen: burgers motiveren om voor Aruba te zorgen én tegelijkertijd sterke publieke systemen opbouwen die de mensen beschermen die het meest afhankelijk zijn van de overheid en zorginstellingen.

Het gevaar ontstaat wanneer de samenleving voortdurend communicatie ziet over zichtbare activiteiten, terwijl zij weinig vooruitgang ervaart bij de problemen die juist meer inzet, investeringen en toezicht vereisen.

WAT MOET ER VERANDEREN?

Ten eerste moet de regering prioriteiten stellen op basis van risico's. Problemen die mensenlevens en veiligheid bedreigen, verdienen aandacht die in verhouding staat tot hun impact.

Ten tweede moeten alle kinderopvangcentra en verzorgingshuizen regelmatig professioneel worden geïnspecteerd. De resultaten van die inspecties, inclusief tekortkomingen en corrigerende maatregelen, moeten transparant worden gepubliceerd.

Ten derde moeten duidelijke eisen gelden voor opleiding, training en certificering van zorgverleners. Mensen die verantwoordelijk zijn voor kinderen, ouderen en andere kwetsbare personen moeten beschikken over de juiste kwalificaties.

Ten vierde moet ieder ernstig incident onafhankelijk worden onderzocht, waarbij de nadruk ligt op structurele oorzaken en preventie, en niet uitsluitend op het aanwijzen van een schuldige.

Ten vijfde moet het parlement zijn controlerende taak voortdurend uitoefenen door regelmatig informatie te ontvangen over de kwaliteit van de zorg, inspecties, klachten, incidenten en genomen maatregelen.

Eerlijkheidshalve moet worden gezegd dat sommige van deze werkzaamheden wel degelijk plaatsvinden, maar niet openbaar worden gemaakt. Publiceer die ook. Laat de samenleving zien dat ook op dit terrein hard wordt gewerkt. Deze regering publiceert vrijwel iedere vergadering die zij houdt, ook wanneer dat gewoon regulier bestuur is en geen nieuws. Publiceer dan ook de resultaten, de behaalde verbeteringen en de concrete vooruitgang. Wees volledig transparant.

Wat ik wil zeggen is dat de regering structurele oplossingen met dezelfde energie moet communiceren als haar publieke initiatieven. De samenleving wil niet alleen activiteiten zien; zij wil bewijs dat de systemen daadwerkelijk functioneren.

Aruba kan zowel een schoner als een veiliger eiland worden. Die twee doelen sluiten elkaar niet uit. Ze maken deel uit van dezelfde verantwoordelijkheid: zorgen voor ons milieu én zorgen voor onze mensen.

De echte maatstaf voor goed bestuur is uiteindelijk niet hoe goed een regering een groot evenement organiseert, maar hoe goed zij de mensen beschermt die zichzelf niet kunnen beschermen.

Zoals ik al zei: als je iets doet, doe het dan goed en doe het volledig.

C'est la vie.