ORANJESTAD – “Tur placa ta laga un rastro financiero. Loke FIU ta haci ta simplemente sigui e placa.” Cu e palabranan ey, director di Financial Intelligence Unit (FIU) Aruba, Angelo Brete, a splica durante e programa Noticiacla LIVE cu periodista Tito Laclé, con e departamento ta traha den combate contra posible lavado di placa y otro actividadnan financiero sospechoso.
KEN FIU TA INVESTIGA
Segun Brete, FIU no ta investiga ni persigui personanan. “Nos no ta investiga ni persigui ningun persona. Nos ta busca e rastro financiero,” e la bisa. Diverso entidadnan den sector priva tin obligacion legal pa reporta transaccionnan inusual na FIU. Entre esakinan tin banconan, casino's, abogado, notario, dealership di auto y otro empresa cu ta maneha transaccionnan financiero. Nan ta actua como indicadornan cu por señala cu algo mester wordo evalua mas profundamente.
TRANSACCION RAPORTA
Brete a duna algun ehemplo di transaccionnan cu normalmente mester wordo reporta. Si un persona deposita 5.000 florin cash na banco, e transaccion por wordo considera inusual. “Awe, hende casi no ta traha cu tanto cash mas. Si bo drenta banco cu un cantidad grandi na efectivo, banco mester raporta esey na FIU,” e la splica. E director a aclara cu esey no kiermen cu e placa ta ilegal. Den hopi caso, e origen di e placa ta completamente legal. Sinembargo, e ley ta exigi cu e transaccion mester wordo reporta pa permiti FIU monitorea posible patronnan sospechoso. Tambe, transaccionnan financiero di 500.000 florin of mas mester wordo reporta automaticamente.
MAS DI 61 MIL TRANSACCION
Apesar cu FIU Aruba ta un departamento relativamente chikito, e volumen di informacion cu nan ta maneha ta considerable. Brete a revela cu durante 2025, e organizacion a ricibi mas cu 61.000 transaccion pa evaluacion. “Naturalmente nos no por analiza tur. Nos ta selecciona basa riba un sistema di riesgo, mirando cua caso tin mas importancia y impacto pa comunidad,” el a bisa. Ora un transaccion levanta sospecha despues di analisis, FIU ta prepara informacion di inteligencia financiero y manda esey pa autoridadnan huridico competente. Ta despues e instancia hudicialnan ta tuma e decision di investiga mas leu y determina si tin un delito cometi of no. Di e mas cu 61.000 transaccionnan ricibi durante 2025, FIU a manda 68 raportahe di inteligencia financiero na autoridadnan competente. Normalmente, e cantidad ta rond di cerca di 40 pa aña. Brete a indica cu e ultimo cinco añanan a wordo marca pa varios caso importante, tanto na Aruba como internacionalmente. “Por bisa cu e ultimo cinco añanan tabata cinco aña hopi ocupa pa nos. Tur aña tabatin caso importante. Corrupcion no ta solamente un problema di Aruba, sino di mundo entero,” el a comenta.
Segun e director, FIU a continua sostene autoridadnan huridico cu informacion financiero esencial den diferente investigacionnan. “Si un persona ta menciona den un caso di corrupcion, bo por comprende e papel importante cu inteligencia financiero por hunga den e proceso,” Brete a conclui.