ANALYSE: Eerst de cijfers, dan het pad

Geschreven door Tito Laclé

Armoede bestrijden op Aruba is noodzakelijk. Ja. Daar hoeven we niet lang over te discussiëren. "Het Koopkrachtplan Aruba", het rapport dat Economisch Bureau Amsterdam in oktober 2025 voor de regering opstelde en waarover ik afgelopen maandag al begon te berichten, laat zien dat veel gezinnen de afgelopen jaren aan koopkracht hebben ingeleverd. Maar er staat één aanbeveling in het rapport die volgens mij niet helemaal klopt: het minimumloon stapsgewijs verhogen totdat het het bestaansminimum bereikt.

Waarom klopt dat volgens mij niet? Nou, laat ik mezelf even uitleggen. Omdat het rapport zelf erkent dat de basis voor zo'n beslissing onvoldoende stevig is. Er is geen actuele armoedegrens. Niemand weet precies hoeveel huishoudens momenteel daadwerkelijk in armoede leven. Veel cijfers zijn verouderd en stammen uit 2011, 2016 en 2021. Sindsdien is de werkloosheid aanzienlijk gedaald. We weten zelfs niet hoeveel mensen daadwerkelijk het minimumloon verdienen. Dat wordt nog onderzocht. Toch ligt de aanbeveling er al: verhoog het minimumloon (!). Kunt u die logica volgen? Ik niet.

Om eerlijk te zijn, komt die aanbeveling natuurlijk niet helemaal uit de lucht vallen. Het minimumloon, inclusief de reparatietoeslag, bedraagt ongeveer 80 procent van het bestaansminimum voor een alleenstaande, dat momenteel op Afl. 2.624 ligt. Dat is een concrete vergelijking en geen verouderd cijfer. De opstellers voeren bovendien argumenten aan waarom de negatieve gevolgen mogelijk kunnen meevallen: een lage werkloosheid, een aanzienlijk verschil tussen de bijstand en het minimumloon, en prijsstijgingen die voornamelijk door import worden veroorzaakt. Maar dat zijn verwachtingen. Er zijn geen concrete berekeningen gemaakt om de daadwerkelijke gevolgen vast te stellen.

Er is nog een probleem. Het rapport erkent zelf dat veel mensen die in armoede leven minder verdienen dan het minimumloon. Denk aan mensen met een bijstandsuitkering, zelfstandigen, deeltijdwerkers en mensen die informeel werken. En voor degenen die niet weten wat 'informeel werken' betekent: dat is eigenlijk gewoon een nette manier om te zeggen dat iemand zwartwerkt of onder de tafel wordt betaald, zonder belasting af te dragen. Maar goed, laat ik verder gaan. Een verhoging van het minimumloon bereikt deze mensen niet. Dan moeten we ons dus afvragen: WIE helpen we precies met deze maatregel, en hoeveel gaat het ons kosten? Denk daarbij aan de gevolgen voor werkgevers, prijzen en het aantal formele arbeidsplaatsen.

Begrijp me nu goed. Mijn punt is dus geen 'nee', maar een 'eerst dit, dan dat'. Met andere woorden: laten we de zaken op de juiste manier aanpakken, in plaats van alles achterstevoren te doen, zoals mijn moeder altijd zegt. Stel eerst een actuele armoedegrens vast. Onderzoek hoeveel mensen het minimumloon of een bedrag daar vlakbij verdienen. Bereken wat een verhoging betekent voor de werkgelegenheid, de prijzen en het zwartwerken. Stel vervolgens samen met werkgevers en vakbonden een degelijk plan op dat ook op lange termijn houdbaar is. Zo moet het. Niet andersom.

En nogmaals, begrijp me niet verkeerd. Dat betekent niet dat we ondertussen maar met de armen over elkaar moeten blijven zitten. Nee. Dat is ook helemaal niet nodig! De AOV en de bijstandsuitkeringen zijn al verhoogd. Jaarlijkse indexatie, een werkloosheidsregeling en gerichte ondersteuning voor de laagste inkomensgroepen zijn maatregelen die we kunnen nemen zonder op nieuwe cijfers te hoeven wachten.

Het probleem is dat wie beleid baseert op verouderde cijfers, het risico loopt mensen te helpen die die steun minder hard nodig hebben, terwijl degenen die daadwerkelijk hulp nodig hebben veel te weinig krijgen. Iets wat helaas al veel te vaak gebeurt. De regering zegt zelf dat betrouwbaardere informatie en cijfers essentieel zijn. Nou dan, laat dat dan ook het eerste zijn wat gebeurt, en niet het laatste. NEE.

Met de verhoging van de pensioenen hebben we immers ook al onder anderen een groep mensen geholpen die die extra ondersteuning eigenlijk helemaal niet nodig had. We moeten toch een keer leren van onze fouten. Dat bedoel ik dus!