CAft: Aruba staat er beter voor, maar is nog niet klaar voor een nieuwe crisis

ORANJESTAD — De overheidsfinanciën van Aruba verbeteren daadwerkelijk en de staatsschuld daalt snel, maar het land heeft nog onvoldoende financiële ruimte om een volgende internationale crisis op te vangen zonder mogelijk opnieuw fors te moeten lenen. Dat zegt Hans Hoogervorst, voorzitter van het College Aruba financieel toezicht (CAft), in een recent interview met Tito Laclé van Noticiacla. Hoogervorst wees de suggestie af dat de positieve begrotingscijfers een te rooskleurig beeld geven van de financiële situatie. Volgens hem hebben zowel de vorige als de huidige regering discipline getoond bij het besteden van extra inkomsten. “Zowel de vorige regering als de huidige regering heeft de verleiding weten te weerstaan om het extra binnengekomen geld op grote schaal uit te geven. Men heeft wel het een en ander gedaan, maar binnen de perken. Dat is een compliment waard,” verklaarde hij.

POSITIEVE BEOORDELING MET EEN BELANGRIJKE VOORWAARDE

Zijn positieve beoordeling kent wel een belangrijke voorwaarde: Aruba moet deze discipline nog enkele jaren volhouden om zijn positie te versterken. “We zijn er nog niet. De staatsschuld is nog steeds hoog, maar die gaat nu echt heel hard omlaag.”

RENTE BLIJFT DRUKKEN OP DE BEGROTING

Tijdens het interview verwees Laclé naar de begrotingsraming die de staatsschuld eind 2027 op ongeveer 4,6 miljard florin stelt. Hij wees er ook op dat circa 15 cent van iedere florin aan inkomsten naar rentebetalingen gaat. Hoogervorst erkende dat de rentelasten, ondanks de snelle schuldafbouw, nog steeds een aanzienlijk deel van het overheidsgeld opslokken. “Er gaat nog heel veel geld naar rentelasten. Dat is zonde. Als men erin slaagt om die staatsschuld verder terug te dringen, zou dat een enorme opsteker zijn,” zei hij.

SCHULD HERFINANCIEREN

Op de vraag hoeveel Aruba kan besparen door zijn schulden tegen gunstigere voorwaarden te herfinancieren via de mogelijkheden binnen de nieuwe regeling voor houdbare overheidsfinanciën, gaf Hoogervorst aan dat de besparing kan oplopen tot 60 miljoen per jaar. Hij presenteerde tijdens het interview geen cumulatieve berekening en noemde evenmin een datum waarop dat bedrag bereikt kan worden. Zijn boodschap was dat het potentiële voordeel groot genoeg is om serieus te onderzoeken. “Het gaat om groot geld, iets waar heel serieus naar gekeken moet worden.”

“NOG NIET” VOLDOENDE BUFFER

Het meest directe antwoord kwam toen Laclé vroeg of Aruba voldoende financiële ruimte heeft opgebouwd om een volgende internationale economische crisis op te vangen zonder opnieuw zwaar te moeten lenen. “Nog niet,” antwoordde Hoogervorst. Hij legde uit dat zelfs een land dat zijn volledige staatsschuld heeft afgelost tijdens een crisis mogelijk moet lenen. Het verschil zit in de financiële uitgangspositie voordat de crisis begint. Bij een lage schuld is een aanvullende lening beter beheersbaar. Als de schuld al hoog is, kan een economische schok een veel groter probleem veroorzaken. “We zitten nu op ongeveer 70%. Als je richting de 40% gaat, en dat kan vrij snel gebeuren, sta je er een stuk beter voor,” verklaarde hij, verwijzend naar de verhouding tussen de staatsschuld en de omvang van de economie. Hoogervorst noemde geen datum waarop dat niveau bereikt kan worden. Hij benadrukte dat de ontwikkeling van de wereldeconomie een factor blijft waarop Aruba geen invloed heeft.

MINDER INTENSIEF TOEZICHT KAN EERDER KOMEN

De financiële vooruitgang biedt ook uitzicht op minder intensief extern toezicht. Volgens Hoogervorst kan dat moment eerder komen dan CAft drie jaar geleden voor mogelijk hield. “Als men zo doorgaat als nu en er geen grote ongelukken gebeuren, zou dat moment eerder kunnen komen dan we drie jaar geleden voor mogelijk hadden gehouden,” zei hij. Hij wilde zich echter niet vastleggen op een specifiek jaar. Een internationale crisis kan het beeld veranderen. Aruba’s vermogen om zo’n schok op te vangen zal bij een toekomstige beoordeling belangrijk zijn. “Ik vind dat Aruba grote vooruitgang heeft geboekt”. Voor de belastingbetaler vertaalde Hoogervorst die vooruitgang echter niet naar een concreet bedrag of een termijn voor financiële verlichting. Toen Laclé vroeg om een direct voorbeeld van wat de verbetering voor burgers betekent, wees hij erop dat de toekomst te onvoorspelbaar is om zo’n garantie te geven. “Vier jaar geleden hadden we niet kunnen voorspellen dat Aruba er nu zo voor zou staan.”