ORANJESTAD — Het Gemeenschappelijk Hof van Justitie heeft voormalig minister Otmar Oduber in hoger beroep in de zaak Flamingo veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf. Daarnaast mag hij zich gedurende vijf jaar niet kandidaat stellen voor een politiek ambt.
De straf is aanzienlijk zwaarder dan het vonnis dat het Gerecht in Eerste Aanleg in januari 2025 oplegde. Belangrijk in de uitspraak van vandaag is dat het Hof niet alle beschuldigingen tegen Oduber in het dossier Malmok bewezen acht, maar hem wel schuldig heeft bevonden in de zaak rond de zogenoemde spookambtenaren Thiel en Phillips.
Volgens de vandaag bekendgemaakte uitspraak acht het Hof bewezen dat door de constructie rond deze twee werknemers Land Aruba is opgelicht.
NIET SCHULDIG AAN HET VOLLEDIGE MALMOK-DOSSIER
De zaak Flamingo bestaat uit verschillende afzonderlijke dossiers. Dat heeft in het publieke debat regelmatig tot verwarring geleid over waarvan Oduber precies werd beschuldigd en voor welke feiten hij uiteindelijk daadwerkelijk is veroordeeld.
Een belangrijk onderdeel is het dossier Malmok, dat draait om de uitgifte van twee erfpachtterreinen in de periode dat Oduber minister was van Ruimtelijke Ontwikkeling, Infrastructuur en Milieu.
In eerste aanleg achtte het Gerecht niet alle beschuldigingen in Malmok bewezen. Oduber werd vrijgesproken van de primaire beschuldiging van voltooide oplichting, maar wel veroordeeld voor poging tot oplichting en misbruik van zijn functie binnen een deel van het dossier.
Ook volgens de informatie uit de uitspraak van vandaag is Oduber door het Hof niet voor het volledige Malmok-dossier schuldig bevonden. Dat onderscheid is belangrijk: de gevangenisstraf van twee jaar betekent dus niet dat alle beschuldigingen die in de afgelopen jaren rond Malmok zijn geuit, door het Hof zijn bewezen verklaard.
THIEL EN PHILLIPS: HOF ACHT ODUBER WEL SCHULDIG
Een ander belangrijk onderdeel van Flamingo betreft de zogenoemde spookambtenaren: overheidswerknemers die volgens het Openbaar Ministerie salaris ontvingen zonder daadwerkelijk de werkzaamheden te verrichten waarvoor zij werden betaald.
In eerste aanleg werd Oduber schuldig bevonden voor zijn rol rond twee werknemers, Thiel en Phillips, terwijl hij voor een derde persoon werd vrijgesproken.
Het Hof heeft de schuld van Oduber met betrekking tot Thiel en Phillips nu bevestigd.
De kern van het oordeel is dat Oduber als minister heeft meegewerkt aan een constructie waarbij de overheid werd misleid en publiek geld werd uitgegeven voor functies die volgens het Hof niet werden uitgevoerd zoals vereist.
TWEE JAAR GEVANGENISSTRAF
De uiteindelijke straf is aanzienlijk zwaarder dan in eerste aanleg.
In januari 2025 kreeg Oduber één jaar gevangenisstraf, waarvan het grootste deel voorwaardelijk, in combinatie met 240 uur taakstraf. Door de tijd die hij eerder in voorarrest had doorgebracht, hoefde hij toen niet opnieuw direct naar de gevangenis.
Zowel het Openbaar Ministerie als Oduber ging in hoger beroep. Oduber vroeg om volledige vrijspraak, terwijl het OM de eerdere straf te laag vond en in hoger beroep drie jaar onvoorwaardelijke gevangenisstraf en zes jaar uitsluiting van een openbaar ambt en het passief kiesrecht eiste.
Het Hof ging niet volledig mee in de eis van drie jaar, maar verhoogde de straf wel naar twee jaar gevangenisstraf, gecombineerd met vijf jaar uitsluiting van kandidaatstelling voor een politiek ambt.
ESSER EN WEVER
Het hoger beroep betrof ook Esser en Richinella Wever.
Esser, die in eerste aanleg nog volledig was vrijgesproken, is vandaag veroordeeld tot 240 uur taakstraf.
Wever is schuldig bevonden aan valsheid in geschrifte en misbruik van functie, maar het Hof heeft haar geen aanvullende straf opgelegd.
WAT IS DE FLAMINGO-ZAAK?
Het onderzoek Flamingo begon enkele jaren geleden en heeft betrekking op de periode 2017-2019, toen Oduber minister was. Het onderzoek bestaat onder meer uit het dossier Malmok, de zaak rond de spookambtenaren en andere verdenkingen van mogelijk misbruik van een publieke functie.
Oduber werd in 2022 aangehouden, waarna in januari 2025 het vonnis in eerste aanleg volgde en daarna het hoger beroep.
Tijdens het hoger beroep bleef de verdediging stellen dat het onderzoek procedurele tekortkomingen kende en dat verschillende beslissingen van Oduber politieke en bestuurlijke keuzes waren en geen strafbare feiten. De verdediging vroeg volledige vrijspraak.
Het Hof is daar niet in meegegaan.
De uitspraak van vandaag maakt daarmee een belangrijk onderscheid: Otmar Oduber is niet veroordeeld voor alle beschuldigingen in Flamingo en evenmin voor het volledige dossier Malmok, maar het Hof acht de fraude tegen Land Aruba rond Thiel en Phillips wel bewezen. Die bewezen feiten hebben geleid tot een gevangenisstraf van twee jaar.