Analyse: Nationale schoonmaakdag: Nog een publiciteitsactie of een structurele oplossing voor de toekomst?

Door Tito Laclé

In dezelfde week waarin ik mijn zorgen uitte over de groeiende afvalproblematiek op Aruba en opriep tot een mentaliteitsverandering, kondigde de regering een Nationaal Schoonmaakplan aan. Dat lijkt misschien toeval, maar het enige toeval is dat beide onderwerpen in dezelfde week naar buiten kwamen. Het is logisch dat de regering hier al langer aan werkte zonder dat ik of de rest van de media daarvan op de hoogte waren. Hoewel ik het initiatief toejuich, moet ik wel trouw blijven aan de conclusies van mijn eerdere analyse.

EEN EENDAAGSE CAMPAGNE

De aangekondigde schoonmaakactie is nationaal, maar duurt slechts één dag. Voor zover bekend is nergens aangegeven dat dit het begin vormt van een structureel programma.

Sterker nog, een persbericht van AVP-Statenlid Stephany Sevinger bevestigt juist dat ook zij pleit voor een structurele aanpak in plaats van een eenmalige actie. Dat doet vermoeden dat een langetermijnplan ontbreekt, of op zijn minst nog niet bekend is, zelfs niet binnen de regeringspartij.

Een heel eiland mobiliseren voor één schoonmaakdag is mooi en zeker beter dan niets. Maar het lost het probleem niet op.

Afval ontstaat namelijk iedere dag. Een eenmalige schoonmaak betekent dat dezelfde plekken binnen korte tijd opnieuw vervuild raken. Dat hebben we al vaker gezien, zowel na acties van Bureau City Inspector als na schoonmaakcampagnes waarbij premier Mike Eman zelf aanwezig was.

Daarom voelt deze actie als een soort "bucket-list-effect": snel nog iets afvinken voordat de tijd op is. Dat maakt de actie niet overbodig—integendeel, ze is hard nodig—maar wel onvoldoende.

DENK GROTER

Als je iets doet, doe het dan goed. Ik zeg niet dat deze actie slecht is, maar waarom wordt de Nationale Schoonmaakdag niet meteen gepresenteerd als het begin van een veel groter en structureel programma?

Dan weten de vrijwilligers tenminste dat hun inspanningen deel uitmaken van een blijvende verandering. Anders bestaat het risico dat dezelfde locaties binnen enkele dagen opnieuw vol afval liggen, omdat afval dagelijks wordt geproduceerd en mensen het blijven weggooien.

NOG EEN PUBLICITEITSMOMENT?

Wie kan er tegen een schoonmaakactie zijn? Het is een mooi initiatief dat de gemeenschap samenbrengt en bewustwording creëert.

Toch vrees ik dat het ook uitgroeit tot een ideaal moment voor foto's, persberichten en promotioneel materiaal dat later politiek kan worden ingezet.

Bijna dagelijks verschijnen nieuwe berichten over organisaties die zich aansluiten bij deze ene schoommaakdag. Zelfs een persconferentie wordt georganiseerd om de deelname van weer een nieuwe partner aan te kondigen. Dat roept de vraag op of de nadruk niet steeds meer op publiciteit komt te liggen.

Het wekt de indruk dat de actie ook bedoeld is om een politieke nalatenschap op te bouwen, nu de actieve politieke periode van premier Mike Eman langzaam richting haar einde gaat.

EEN NALATENSCHAP ACHTERLATEN

Op zichzelf is er niets mis met het willen nalaten van een politieke erfenis.

Maar het kan gevaarlijk worden wanneer de vraag verschuift van "Wat is onze verantwoordelijkheid?" naar "Hoe creëren we een positief publiek imago?"

Dat verschil lijkt klein, maar kan ertoe leiden dat zichtbaarheid belangrijker wordt dan verstandig beleid. Bovendien kan een kunstmatig gevoel van urgentie leiden tot ad-hocbeslissingen zonder voldoende oog voor de langetermijngevolgen.

Daarom hoop ik dat de bevolking deze initiatieven niet kritiekloos accepteert wanneer ze vooral gericht zijn op het achterlaten van een politieke nalatenschap.

CONCLUSIE

Mijn punt is eenvoudig: laat deze schoonmaakdag niet uitgroeien tot slechts een publiciteitsmoment, maar maak er het begin van een degelijk en structureel plan van dat Aruba daadwerkelijk schoner maakt.

In mijn vorige editorial heb ik al verschillende maatregelen genoemd die daarvoor noodzakelijk zijn. Alleen met een duurzame aanpak kan het eiland op lange termijn echt schoner worden.

C'est la vie.