ORANJESTAD – Algemene Rekenkamer di Aruba a conclui cu durante hopi aña, tabatin varios fondo presupuestario unda cu a haci gasto sin aprobacion puntual di presupuesto. Segun e raportahe, hopi biaha presupuesto tabata wordo aproba mucho laat, no tabatin cuenta anual of gasto tabata wordo legalisa despues. E hallazgonan ta den e raportahe publica diabierna cu titulo “Buiten beeld, buiten controle”, unda cu Rekenkamer a investiga con e fondo presupuestario di Pais Aruba ta funciona. Segun Rekenkamer, no ta trata di incidente, sino di un problema structural den maneho financiero di gobierno. “E hecho cu presupuesto no ta wordo aproba na tempo, y cu rendicion di cuenta no ta wordo entrega of ta wordo atrasa, no ta incidente pero structural”, e raportahe ta bisa. Manera ehemplo concreto, Rekenkamer a menciona e Tourism Product Enhancement Fund (TPEF). Cu e fondo ey, durante varios aña, gasto lo a wordo haci sin autorizacion previo di presupuesto pa parte di Staten. Rekenkamer ta establece cu cumpli cu leynan financiero no ta un opcion politico, pero un obligacion. Sinembargo, segun e raportahe, regla legal relaciona cu supervision, presupuesto y rendicion di cuenta no ta wordo sigui suficientemente. Tambe cu e Criminaliteitsbestrijdingsfonds, Rekenkamer a constata problema. E fondo ey ta exclui legalmente di obligacion normal di presupuesto, pero justamente pa esey e mester reporta mas frecuentemente y mas profundo na Staten. Segun e raportahe, den practica esaki no ta sosode suficientemente, loke ta crea falta di control parlamentario efectivo.
FUERA DI BISTA
Segun Rekenkamer, door di falta di presupuesto y rendicion di cuenta deficiente, fluho financiero substancial ta keda afuera di bista di parlamento. Como consecuencia, Staten no tin un bista completo y puntual riba uso di recurso publico. Rekenkamer ta adverti cu esaki ta afecta e derecho presupuestario di Staten. Den e raportahe, nan ta papia di un “uitholling”, of debilitacion, di e derecho ey. Hunto cu fondo activo, Rekenkamer tambe ta apunta riba fondo cu practicamente no ta funciona mas, pero cu legalmente nunca no a wordo elimina oficialmente. Den algun caso, saldo restante lo a wordo maneha administrativamente sin terminacion legal di e fondo. Gobierno, den su reaccion, a reconoce cu fondo presupuestario no semper ta cumpli cu exigencianan pa presupuesto y rendicion di cuenta na tempo. Gabinete ta bisa cu nan ta trahando riba simplificacion di e sistema y implementacion di un sistema formal di reportahe financiero.